قانون اساسی

سخنران: آقای دکتر عباسعلی کدخدایی

زمان:سه شنبه مورخ ۳۰ مهرماه ۱۳۸۷  

 ساعت 30/4 تا 6 (بعد از ظهر) 

مکان:انتهای خیابان طالقانی- موسسه حقوق عمومی دانشگاه تهران

نظريه­ي تفسير قانون اساسي پيرامون سؤالي مهم شكل گرفته است: مفسر قانون اساسي در ورود به جريان تفسير در پي چه چيزي است؟ پاسخ­هاي ارائه شده بدين پرسش را مي­توان به دو دسته­ي اصلي تقسيم كرد: نظريه­هاي منشأ گرا و نظريه­هاي ضد منشأ گرا. بر اساس نظريه­هاي منشأ گرا، آنچه در تفسير بايد در پي آن بود كشف معناي اصلي و اصيل متن است. نظريه­هاي منشأ گرا خود به دو دسته­ي ديگر تقسيم مي­شوند: متن گرايي و ...

بیش از 15 ماه است که نتوانسته ام هیچ کلمه ای به این صفحه بیفزایم. متأسفانه از بس گرفتاریم نمی دانیم که چه کاره ایم و چه می کنیم. همه شده ایم "تقلا" برای زنده ماندن. ولی در این فاصله نه چندان کوتاه و البته نه چندان طولانی به لطف خدا توانستم از پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان "تأثیر نظریه تأویل گادامر بر نظریه تفسیر قانون اساسی" به راهنمایی استاد عزیزم جناب آقای دکتر محمد راسخ با نمره عالی دفاع کرده و با رتبه ممتاز از دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی فارغ التحصیل شوم. همچنین متعاقب آن با رتبه 1 وارد دوره دکترای حقوق عمومی دانشگاه تهران شدم و هم اکنون مشغول به تحصیل در دوره مزبور می باشم. امیدوارم پس از این بتوانم باز در خدمت دوستان عزیز باشم. از تمامی دوستانی که در این دوره غیبت مرا با بازدید خود شرمنده کرده اند تشکر نموده و امیدوارم بتوانم جبران کنم. ان شاء الله  

سوء تفاهم نشود. بار معنايي منفي ندارد. اين در حقيقت نظريه اي است كه نخستين بار در سال 1980 به صورت منقح و تنظيم شده از سوي M. Lipsky و در كتابي تحت عنوان "Street Level Bureaucracy" ارائه شد. مغز كلام اين است كه اين كارمندان و كارگران دون پايه دولت هستند كه نهايتاً سياست هاي دولت را به مرحله اجرا در مي آورند؛ مانند پليس و مأمور آتش نشاني. در يك بررسي كه با نظارت Steven Maynard در سال 2003 در آمريكا صورت گرفت اين نظريه تا حدودي تأييد و اعلام شد كه در حقيقت سياست هاي دولت نه توسط عده اي نخبه منتخب مردم و بلكه توسط خيل عظيمي از كارمنداني كه بر اساس قوانين و مقررات استخدامي به خدمت دولت در آمده و كارهاي روزمره دولت را انجام مي دهند، تنظيم مي شود و نتيجتاً باورها و پيشداشت هاي همين افراد است كه دولت را در كليت خويش به مردم معرفي مي كند نه سياستهاي كلي كه گاه بسيار زيبا بيان مي شوند.     

پریشب به هنگام استراحت٬ هر چقدر اندیشه کردم نتوانستم بین دو واژه "آفتابه" و "حقوق" یک هم سنخی ایجاد یکنم. خیلی با خودم کلنجار رفتم. بيشتر به يك تست تعيين IQ مي ماند. البته هيچگاه نتوانستم دريابم كه چنين سوالي چرا به ذهنم رسيد. ولي بالاخره شباهتي بين آن دو يافتم: شباهت اين بود كه هر دو واژه دارای چهار نقطه می باشند. خودم را بسيار باهوش يافتم كه توانستم چنين كار مهمي را انجام دهم و باور كنيد از شور و شعفي كه دست داد تا صبح نتوانستم بخوابم.

ولي روز كه شد، تازه فهميدم كه باهوشتر از من نيز كساني هستند. كساني هستند كه به سنخيتي فراتر از آنچه كه من بين دو واژه يافته بودم، پي برده اند. آري نيروي انتظامي بسيار باهوشتر بود زيرا توانسته بود به وسيله "آفتابه" اي كه روزگاري فقط به درد ... مي خورد بخشي از باري را كه حقوق بر دوش داشت بر زمين بگذارد: اراذل و اوباش! بلي اين بار آفتابه به داد حقوق (علي الخصوص حقوق جزا) رسيد. اين پديده (آفتابه) به قدري اهميت دارد كه شايسته است گروه هاي حقوق جزا در دانشگاه هاي معتبر كشور با هم انديشي هم، كنگره اي در پاسداشت "آفتابه" برگزار كنند. من خود حاضرم مقاله اي با موضوع "آفتابه گرداني به مثابه جديدترين شيوه مجازاتهاي جايگزين زندان" تقديم اين كنگره كنم... براي ديدن اين شيوه جديد كليك كنيد. 

گويا سرخپوستان نيز به مانند يهوديان، ده فرمان مقدس دارند. اين ده فرمان به روايت دائره المعارف جهاني ويكي پديا عبارتند از:

1.     با زمين و هر آنچه بر روي آن است، با احترام برخورد كن؛

2.     به روح بزرگ نزديك شو؛

3.     به همنوعان خود نهايت احترام را بگذار؛

4.     به خاطر بشريت دست همكاري را بفشار؛

5.     مهرباني و همياري در پيش گير، هر آنوقت كه لازم است؛

6.     هر آنچه كه ميداني درست است، انجام ده؛

7.     به سلامت تن و روان بينديش؛

8.     بخشي از تلاش هاي خود را به خير بزرگ اختصاص ده؛

9.     در همه حال راستگو و صادق باش؛

10. مسئوليت كامل هر آنچه را انجام مي دهي بر عهده بگير. 

آزمون ورودي دوره دكتري حقوق عمومي دانشگاه تهران كه روز سه شنبه 11 اردي بهشت ماه 1385 در محل دانشكده حقوق برگزار شد، در چهار قسمت حقوق اساسي، حقوق اداري، حقوق مالي و متون حقوقي ارائه شده بود. مدت پاسخ به سؤالات از ساعت 2 تا 30/7 بعد از ظهر بود و مفاد آن آنچنان كه ذهنم ياراي يادآوري دارد، به شرح زير بود...

آماده شدن براي عبور موفقيت آميز از آزمون ورودي هر مقطعي بدون شك نيازمند رجوع به منابعي است كه بيشترين سؤالات از آن منابع يا حداقل بر مبناي آنها طرح مي شود. بنا به امر جناب آقاي دكتر كارگزاري، بر آن شدم تا منابع زير را كه براي آزمون ورودي كارشناسي ارشد حقوق عمومي حداقل براي خود من خاطره خوشي در پي داشت، براي استفاده دوستان علاقه مند به اين گرايش بر روي صفحه قرار دهم. منابعي كه در اينجا معرفي شده اند، همه آن منابعي است كه اينجانب خود مطالعه كرده و سودمند يافته ام...     

شوراي‌نگهبان شرح تفصيلي روند بررسي طرح تجميع انتخابات دوره هشتم مجلس شوراي اسلامي با دوره دهم رياست جمهوري را به همراه ديدگاه‌هاي موافق و مخالف آن، منتشر كرد. متن مزبور كه از سايت مركز تحقيقات شوراي نگهبان اخذ شده است، به شرح زير مي باشد:

مقدمه

اين طرح در تاريخ 30/8/1385 اعلام وصول و دوفوريت آن رد شد و در تاريخ 12/9/1385 يك فوريت آن به تصويب مجلس رسيد، كليات آن در جلسة دويست‌وهشتادوهشتم مورخ 27/10/1385 به تصويب نمايندگان ملت رسيد. تصويب نهايي آن در جلسه دويست‌ونودم مورخ 3/11/1385 صورت گرفت. به موجب نامة شمارة 171561 مورخ 4/11/1385 رياست محترم مجلس براي رسيدگي تقديم شوراي نگهبان گرديد...

دكتر محمود احمدي نژاد رئيس جمهور محترم جمهوري اسلامي ايران در اجتماع مردم شهرستان گاوبندي واقع در استان هرمزگان در عصرگاه روز چهارشنبه ۲۹/۱/۱۳۸۶ با درخواست امام جمعه و فرماندار و استقبال مردم آن ديار نام گاوبندي را به پارسيان تغيير دادند. در حاليكه بر اساس ماده ۱۳ قانون تقسيمات كشوري مصوب ۱۳۶۲ "هرگونه انتزاع، الحاق، تبدیل، ایجاد و ادغام و نیز تعیین و تغییر مركزیت و تغییر نام و نامگذاری واحدهای تقسیمات كشوری، به جز استان بنا به پیشنهاد وزارت كشور و تصویب هیأت وزیران خواهد بود". به نظر مي رسد عدول از روندي كه مقنن پيش بيني كرده است در اين تصميم گيري آشكار باشد.

چرا ايراني اين چنين به قانون مي نگرد كه به خود اجازه مي دهد از متن صريح آن عدول كند؟ از نظر شباهت، چنين رويكردي به متون قانوني يادآور همان رويكرد سنتي ما ايرانيان به متون مقدس و با ارزش مي باشد. در اين رويكرد، ايراني به جاي آنكه به مطالعه و فراگيري محتواي متون مزبور بپردازد به تقديس و گراميداشت نمود ظاهري آن ها مي پردازد. به همين خاطر است كه براي نمونه هيچگاه پردازشي صحيح از داستان هاي سعدي در بوستان، گفته هاي مولوي در مثنوي و يا عقايد ابن سينا در شفا ارائه نشده است. در حاليكه هم اكنون در كتابفروشي هاي ميدان انقلاب تهران، مثنوي ها و بوستان هايي مي بيني كه با زر نوشته شده اند.

متأسفانه در خصوص قانون و متون قانوني نيز همين رويكرد حفظ شده است. آيا به نظر شما علت اين امر چه مي تواند باشد؟